จุดเริ่มต้นของอาการใจอ่อน ในโลกของความสัมพันธ์
เคยสงสัยไหม เวลาที่มีคนขอให้ช่วย ปากมันไว ให้ตอบตกลง ทั้งที่จริงๆ ไม่อยากทำ พอวางสายหรือแยกตัวออกมา ความรู้สึกผิด ก็ลอยขึ้นมาจุกที่หน้าอก นี่ไม่ใช่เรื่องธรรมดา แต่นักจิตวิทยาเรียกมันว่า "การตอบสนองแบบประจบประแจง" (Fawning) ซึ่งมันฝังรากอยู่ใน ระบบประสาท ของเรา อย่างน่าเหลือเชื่อ
กลไกการเอาตัวรอดที่สี่ เมื่อสู้ไม่ได้หนีไม่พ้น
เรามักจะเรียนรู้กันมาว่า เมื่อมนุษย์เจอภัยคุกคาม เราจะมี 3 ทางเลือก คือ สู้ (Fight), ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่นี่ หนี (Flight), หรือหยุดนิ่ง (Freeze) แต่นักบำบัดค้นพบอีกมุมหนึ่ง นั่นคือการ ประจบประแจง (Fawn) ที่บัญญัติโดย พีท วอล์กเกอร์
ลักษณะเด่นของอาการนี้คือ:- ยอมเหนื่อยเพื่อคนอื่น ทั้งที่ไม่ได้ถูกขอ
- ยอมเสียสละสิทธิ์ของตัวเอง เพื่อรักษาบรรยากาศให้สงบ
- พยักหน้าเห็นด้วยกับทุกคน เพราะกลัวโดนเกลียด
- ระแวงความรู้สึกคนอื่น ตลอดเวลา
รากเหง้าจากวัยเด็ก ในบ้านที่ตึงเครียด
กลไกนี้ถูกสร้างขึ้น แต่มันคือบทเรียนจากวัยเด็ก ลองนึกภาพเด็กที่โตมา ในบ้านที่บรรยากาศมาคุ เด็กคนนั้นจะเรียนรู้อย่างรวดเร็วว่าทางที่ รอดพ้นความวุ่นวาย คือการ "อย่าสร้างปัญหา" ต้องช่วยเหลืองานบ้าน จนสุดท้าย ความต้องการส่วนตัวถูกมองข้าม และเมื่อเวลาผ่านไป รูปแบบนี้ก็กลายเป็นระบบอัตโนมัติ
ออกซิโทซินตัวร้าย ที่ทำให้เราปฏิเสธคนไม่เป็น
งานวิจัยทางจิตวิทยา ชี้ให้เห็นว่า ร่างกายของเราตอบสนองด้วยเคมีบางอย่าง ที่ชื่อว่า ออกซิโทซิน (Oxytocin) หรือฮอร์โมนแห่งความผูกพัน เมื่อรู้สึกไม่มั่นคง ร่างกายจะผลักดันให้เราเข้าหาคนอื่น แทนที่จะเผชิญหน้าหรือต่อสู้ นี่คือกลยุทธ์การเอาตัวรอดที่เนียนกริบ แต่ผลข้างเคียงคือเราจะ สูญเสียความสามารถในการตั้งขอบเขต
การกลับมาเป็นตัวเอง เพื่อชีวิตที่สมดุล
การรู้เท่าทันการตอบสนองนี้ คือกุญแจสู่ความเป็นอิสระ เราต้องฝึกการตั้งขอบเขต การเป็นคนดีไม่ได้หมายความว่า เราต้องยอมให้คนอื่นข้ามเส้น ลองให้ความสำคัญกับใจตัวเองก่อน แล้วคุณจะพบว่า ความปลอดภัยในความสัมพันธ์ ไม่ได้มาจากการประจบประแจง อย่างแท้จริง